Administrator systemu niejawnego: zakres obowiązków

← Powrót do przewodnika: Pion ochrony

Administrator systemu niejawnego ma najszersze uprawnienia techniczne w całym systemie i jednocześnie najściślej opisany zakres tego, co wolno mu zrobić. To nie jest sprzeczność, tylko konstrukcja: im większe możliwości, tym dokładniejszy opis.

Miejsce w strukturze

Administrator działa w ramach pionu ochrony i w zakresie ochrony informacji niejawnych podlega pełnomocnikowi, do którego zadań art. 15 ustawy o ochronie informacji niejawnych należy zapewnienie ochrony systemów teleinformatycznych.

Jego pracę kontroluje inspektor bezpieczeństwa teleinformatycznego. Tych dwóch funkcji nie wolno łączyć, i nie jest to tylko zalecenie: art. 52 ust. 1 pkt 2 ustawy definiuje administratora systemu jako osobę lub zespół osób niepełniących funkcji inspektora bezpieczeństwa teleinformatycznego.

Warto przy tym zauważyć, że ustawa nie wymaga, aby administrator był pracownikiem pionu ochrony. Wymaga tego wyłącznie od inspektora.

Co robi

Uruchamia i utrzymuje system zgodnie z konfiguracją opisaną w SWB.

Zakłada, zmienia i usuwa konta oraz uprawnienia, na podstawie wniosków, a nie ustnych próśb.

Wykonuje kopie zapasowe i odtwarzanie, zgodnie z procedurami z PBE.

Instaluje aktualizacje i wprowadza zmiany techniczne, w trybie przewidzianym w dokumentacji.

Prowadzi zapisy ze swoich czynności.

Obsługuje nośniki w zakresie technicznym: przygotowanie, oznaczenie, przygotowanie do wycofania.

Czego nie robi

Granice są równie ważne jak zakres.

Nie decyduje o uprawnieniach. Realizuje decyzje podjęte przez uprawnione osoby. Wniosek o dostęp nie może pochodzić od administratora i przez niego być realizowany bez akceptacji.

Nie kontroluje sam siebie. Od tego jest inspektor.

Nie wprowadza zmian poza dokumentacją. Nawet drobnych i nawet takich, które „poprawiają bezpieczeństwo”. Art. 49 ust. 4 wiąże jakąkolwiek zmianę w systemie z przeprowadzeniem procesu szacowania ryzyka, a art. 49 ust. 2 i 3 nakazują modyfikować dokumentację przed zmianą.

Nie zapoznaje się z treścią przetwarzanych informacji ponad to, co niezbędne do wykonania czynności technicznej. Zasada wiedzy koniecznej obowiązuje także jego.

Ostatni punkt bywa źle rozumiany. Administrator ma techniczny dostęp do wszystkiego, ale nie ma uprawnienia do zapoznawania się ze wszystkim. To dwie różne rzeczy.

Dokumentowanie czynności

Rozliczalność w systemie niejawnym oznacza między innymi to, że da się ustalić, kto wykonał daną czynność. Przy administratorze wymaga to trzech rzeczy.

Konto imienne. Konto administracyjne należy do osoby, nie do funkcji. Współdzielone konto „admin” znosi rozliczalność.

Zapis czynności. Co zrobiono, kiedy, na jakiej podstawie. Podstawą jest wniosek, zgłoszenie awarii albo zaplanowana czynność z harmonogramu.

Ślad techniczny. Rejestry zdarzeń systemu, przeglądane przez inspektora.

Sytuacje szczególne

Awaria poza godzinami pracy. Procedura powinna rozstrzygać, co administrator może zrobić samodzielnie, a co wymaga kontaktu z pełnomocnikiem. Bez tego decyzje zapadają pod presją i bez śladu.

Serwis zewnętrzny. Administrator nadzoruje osobę z zewnątrz, ale to nie zwalnia z reguł dotyczących dostępu do strefy i postępowania z nośnikami.

Odejście administratora. Zmiana na tym stanowisku wymaga protokolarnego przekazania: haseł administracyjnych, dokumentacji technicznej, nośników i stanu zadań otwartych. Konto poprzednika przestaje działać w dniu odejścia.

Wymagania wobec kandydata

Art. 52 ust. 4 wymaga od administratora spełnienia warunków z art. 16, czyli tych samych co wobec pracownika pionu ochrony: obywatelstwa polskiego (z wyjątkiem zatrudnionych u przedsiębiorców), odpowiedniego poświadczenia bezpieczeństwa albo upoważnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 4 pkt 1, oraz zaświadczenia o przeszkoleniu z zakresu ochrony informacji niejawnych.

Do tego dochodzi specjalistyczne szkolenie z zakresu bezpieczeństwa teleinformatycznego prowadzone przez ABW albo SKW, także wymagane przez art. 52 ust. 4, oraz kompetencje techniczne odpowiadające eksploatowanemu systemowi. Ostatni warunek nie wynika z przepisu, tylko z natury zadania.

Podsumowanie

Administrator jest wykonawcą w systemie: uruchamia, konfiguruje, utrzymuje i zostawia po sobie zapisy. Jego uprawnienia techniczne są szerokie, ale ograniczone dwiema regułami, których nie wolno naruszać: nie zmienia systemu poza dokumentacją i nie kontroluje własnej pracy.

Porządkujecie podział ról w systemie niejawnym? Napiszcie do nas.