Jak uzyskać Świadectwo Bezpieczeństwa Przemysłowego
← Powrót do przewodnika: Świadectwo Bezpieczeństwa Przemysłowego
Postępowanie bezpieczeństwa przemysłowego ocenia rzeczywistą zdolność przedsiębiorcy do ochrony informacji niejawnych. To jest zdanie klucz: ocenia stan faktyczny, a nie deklarację zawartą we wniosku.
Punkt wyjścia
Zgodnie z art. 54 ustawy o ochronie informacji niejawnych warunkiem dostępu przedsiębiorcy do informacji niejawnych w związku z wykonywaniem umów albo zadań wynikających z przepisów prawa jest zdolność do ochrony informacji niejawnych.
Dokumentem potwierdzającym tę zdolność przy klauzuli „poufne” i wyższej jest co do zasady świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego wydawane przez ABW albo SKW po przeprowadzeniu postępowania. Art. 54 przewiduje jednak wyjątki, dlatego przed rozpoczęciem procedury trzeba sprawdzić, czy przedsiębiorca będzie przetwarzał informacje we własnych obiektach i jaki stopień świadectwa jest rzeczywiście potrzebny.
Krok 1. Ustal, czego naprawdę potrzebujesz
Zanim powstanie wniosek, trzeba odpowiedzieć na dwa pytania, bo to one wyznaczają stopień świadectwa opisany w art. 55:
Czy materiały niejawne mają być przetwarzane w Waszych obiektach? Odpowiedź przecząca prowadzi do stopnia trzeciego.
Czy mają być przetwarzane na Waszych systemach teleinformatycznych? Odpowiedź przecząca prowadzi do stopnia drugiego.
Odpowiedź twierdząca na oba pytania oznacza stopień pierwszy, a wraz z nim konieczność akredytacji systemu na zasadach z art. 48.
Wniosek o stopień wyższy niż faktyczne możliwości firmy nie przyspiesza sprawy. Wydłuża postępowanie i kończy się odmową.
Krok 2. Przygotuj jednostkę przed złożeniem wniosku
Postępowanie sprawdza stan faktyczny, więc braki lepiej usunąć wcześniej. W praktyce potrzebne są:
Pełnomocnik ochrony. Osoba spełniająca wymogi ustawowe, podległa bezpośrednio kierownikowi, z zakresem zadań odpowiadającym art. 15.
Osoby z poświadczeniami. Postępowania sprawdzające wobec osób trwają i najlepiej uruchomić je równolegle, a nie po wydaniu świadectwa.
Szkolenia. Osoby mające mieć dostęp muszą być przeszkolone.
Środki bezpieczeństwa fizycznego odpowiadające przewidywanej klauzuli i stopniowi.
Dokumentacja ochrony po stronie przedsiębiorcy: zasady postępowania z materiałami, ewidencja, zakresy zadań osób w pionie ochrony.
Warto tu rozwiać częste nieporozumienie. Instrukcja bezpieczeństwa przemysłowego z art. 71 nie jest dokumentem, który przedsiębiorca przygotowuje przed wnioskiem. Wprowadza ją do umowy jednostka organizacyjna, która tę umowę zawiera, i dotyczy ona konkretnego zlecenia z dostępem do informacji o klauzuli „poufne” lub wyższej. Przedsiębiorca ją otrzymuje i stosuje, a nie tworzy na zapas.
Krok 3. Złóż wniosek
Wniosek składa przedsiębiorca do ABW albo SKW, w zależności od tego, w jakim obszarze będzie działał. Określa w nim między innymi wnioskowany stopień i klauzulę.
Treść wniosku wiąże organ, bo art. 64 mówi o wydaniu świadectwa zgodnie z wnioskiem przedsiębiorcy. Warto więc, żeby wniosek odpowiadał rzeczywistym potrzebom i możliwościom.
Krok 4. Postępowanie
Art. 57 ust. 1 ustawy dzieli je na dwie części: sprawdzenie przedsiębiorcy oraz postępowania sprawdzające wobec osób.
Sprawdzenie przedsiębiorcy obejmuje, zgodnie z art. 57 ust. 2, pięć obszarów: strukturę kapitału i powiązania kapitałowe wraz ze źródłami pochodzenia środków finansowych i sytuacją finansową, strukturę organizacyjną, system ochrony informacji niejawnych wraz ze środkami bezpieczeństwa fizycznego, wszystkie osoby wchodzące w skład organów zarządzających i kontrolnych oraz działające z ich upoważnienia, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach także osoby mające już poświadczenia. Służba korzysta przy tym również z rejestrów i ewidencji niedostępnych powszechnie.
Postępowania sprawdzające obejmują, zgodnie z art. 57 ust. 3, kierownika przedsiębiorcy, pełnomocnika ochrony i jego zastępcę, osoby zatrudnione w pionie ochrony, administratora systemu teleinformatycznego oraz pozostałe osoby wskazane w kwestionariuszu, które mają mieć dostęp do informacji niejawnych. Prowadzi się je nie tylko w toku postępowania, ale też przez cały okres ważności świadectwa.
Warto zwrócić uwagę na art. 57 ust. 4: wobec kierownika przedsiębiorcy, pełnomocnika i jego zastępcy, pionu ochrony oraz administratora systemu poświadczenie musi odpowiadać klauzuli nie niższej niż wskazana we wniosku. Poświadczenie o niższej klauzuli nie wystarczy.
To jest etap, na którym najczęściej pojawiają się pytania uzupełniające. Sprawne odpowiadanie na nie skraca postępowanie bardziej niż cokolwiek innego.
Krok 5. Rozstrzygnięcie
Art. 64 ustawy przewiduje trzy zakończenia:
- wydanie świadectwa zgodnie z wnioskiem,
- decyzja o odmowie wydania świadectwa,
- decyzja o umorzeniu postępowania.
Umorzenie następuje wtedy, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe, na przykład gdy przedsiębiorca wycofa wniosek.
Najczęstsze powody odmowy
Brak realnej zdolności. Wniosek opisuje stan docelowy, a nie istniejący. Postępowanie ocenia to, co jest.
Nieuporządkowana struktura właścicielska. Niejasne powiązania kapitałowe utrudniają ocenę.
Brak obsady pionu ochrony. Pełnomocnik wyznaczony formalnie, bez zakresu zadań i bez możliwości ich wykonywania.
Wnioskowany stopień oderwany od możliwości. Najczęściej stopień pierwszy przy braku akredytowanego systemu.
Ile to trwa
Postępowanie bezpieczeństwa przemysłowego prowadzone jest równolegle z postępowaniami sprawdzającymi wobec osób, a te mają własne terminy zależne od klauzuli.
Realny harmonogram projektu powinien zakładać, że przygotowanie jednostki jest dłuższe niż samo postępowanie. Firmy, które zaczynają od wniosku, a dopiero potem organizują ochronę, czekają najdłużej.
Podsumowanie
Świadectwo dostaje się za stan faktyczny, a nie za deklarację. Największy wpływ na czas i wynik ma to, co zrobicie przed złożeniem wniosku: obsadzenie pionu ochrony, uruchomienie postępowań wobec osób i doprowadzenie zabezpieczeń do poziomu odpowiadającego wnioskowanemu stopniowi.
Przygotowujecie się do postępowania? Napiszcie do nas, bezpłatnie ocenimy stan wyjściowy. Zaczynamy od przeglądu stanu wyjściowego firmy: na czym polega.
