Poziomy tajności NATO: Poznaj aktualną klasyfikację
← Powrót do przewodnika głównego: Rodzaje poświadczeń bezpieczeństwa
Cztery klauzule Sojuszu
System klasyfikowania NATO opiera się na czterech poziomach, uszeregowanych według rozmiaru szkody, jaką dla Sojuszu spowodowałoby nieuprawnione ujawnienie informacji:
| Klauzula NATO | Odpowiednik krajowy | Charakter |
|---|---|---|
| COSMIC TOP SECRET (CTS) | ściśle tajne | najwyższy poziom ochrony |
| NATO SECRET (NS) | tajne | materiały operacyjne i planistyczne o wysokiej wrażliwości |
| NATO CONFIDENTIAL (NC) | poufne | dokumenty bieżącej współpracy |
| NATO RESTRICTED (NR) | zastrzeżone | najniższy poziom, najszerzej stosowany |
Przedrostek COSMIC przy najwyższej klauzuli nie jest ozdobnikiem, to element oznaczenia odróżniający materiały najwyższego poziomu Sojuszu.
Odrębne oznaczenia stosuje Unia Europejska: TRÈS SECRET UE/EU TOP SECRET, SECRET UE/EU SECRET, CONFIDENTIEL UE/EU CONFIDENTIAL, RESTREINT UE/EU RESTRICTED, z analogicznym przełożeniem na klauzule krajowe.
Jak działa przełożenie na prawo polskie
Zasadę zawiera art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych:
Informacje niejawne przekazane przez organizacje międzynarodowe lub inne państwa na podstawie umów międzynarodowych oznacza się polskim odpowiednikiem posiadanej klauzuli tajności.
Dokument NATO nie traci więc ochrony po przekazaniu Polsce, otrzymuje polski odpowiednik i podlega ochronie na tym poziomie. Ustawa posługuje się przy tym pojęciem informacji niejawnych międzynarodowych, zdefiniowanym w art. 11 ust. 2 jako informacje NATO, Unii Europejskiej lub innych organizacji międzynarodowych.
Czego krajowe poświadczenie nie obejmuje
To rozróżnienie ma największe znaczenie praktyczne. Krajowe poświadczenie bezpieczeństwa nie otwiera automatycznie dostępu do materiałów sojuszniczych.
Zgodnie z art. 11 ust. 2 właściwość Krajowej Władzy Bezpieczeństwa obejmuje nadzór nad ochroną informacji niejawnych w stosunkach Polski z innymi państwami i organizacjami międzynarodowymi oraz wydawanie dokumentów upoważniających do dostępu do informacji niejawnych międzynarodowych.
Funkcję KWB pełni Szef ABW (art. 11 ust. 1), a wobec podmiotów podległych Ministrowi Obrony Narodowej, za pośrednictwem Szefa SKW (art. 11 ust. 3).
Ścieżka wygląda zatem tak:
- krajowe postępowanie sprawdzające na odpowiednim poziomie,
- krajowe poświadczenie bezpieczeństwa,
- odrębny dokument wydany przez KWB, upoważniający do dostępu do materiałów międzynarodowych,
- szkolenie z ochrony informacji niejawnych (art. 21 ust. 1).
Który poziom krajowy odpowiada któremu postępowaniu
| Klauzula NATO | Odpowiednik krajowy | Postępowanie | Ważność poświadczenia |
|---|---|---|---|
| COSMIC TOP SECRET | ściśle tajne | poszerzone | 5 lat |
| NATO SECRET | tajne | poszerzone | 7 lat |
| NATO CONFIDENTIAL | poufne | zwykłe | 10 lat |
| NATO RESTRICTED | zastrzeżone | nie prowadzi się | nie dotyczy |
Rodzaj postępowania wynika z art. 22 ust. 1, terminy ważności, z art. 29 ust. 3. Przy odpowiedniku klauzuli „zastrzeżone” postępowania sprawdzającego się nie prowadzi; wystarczy pisemne upoważnienie kierownika jednostki oraz szkolenie (art. 21 ust. 4).
Zasada wiedzy niezbędnej
Posiadanie dokumentów na określonym poziomie nie oznacza dostępu do wszystkich materiałów tej klauzuli. Obowiązuje zasada wiedzy niezbędnej (need-to-know): wgląd przysługuje do informacji potrzebnych do wykonywania konkretnych obowiązków.
W środowisku sojuszniczym zasada ta bywa egzekwowana rygorystycznie, bo krąg odbiorców dokumentu obejmuje wiele państw.
Bezpieczeństwo przemysłowe a materiały sojusznicze
Przedsiębiorca realizujący kontrakt związany z dostępem do informacji niejawnych potrzebuje Świadectwa Bezpieczeństwa Przemysłowego, wydawanego w trzech stopniach (art. 55 ust. 1):
- pierwszego, pełna zdolność do ochrony,
- drugiego, z wyłączeniem przetwarzania we własnych systemach teleinformatycznych,
- trzeciego, z wyłączeniem przetwarzania we własnych obiektach.
Gdy umowa dotyczy materiałów sojuszniczych, dochodzą wymagania wynikające ze zobowiązań międzynarodowych, nad których przestrzeganiem czuwa Krajowa Władza Bezpieczeństwa.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Ile poziomów tajności ma NATO?
Cztery: COSMIC TOP SECRET, NATO SECRET, NATO CONFIDENTIAL i NATO RESTRICTED.
Czym różni się COSMIC TOP SECRET od NATO SECRET?
Poziomem chronionej wrażliwości. CTS odpowiada polskiej klauzuli „ściśle tajne”, NATO SECRET, klauzuli „tajne”.
Jak oznacza się dokument NATO przekazany Polsce?
Polskim odpowiednikiem posiadanej klauzuli (art. 5 ust. 5 ustawy o ochronie informacji niejawnych).
Czy poświadczenie krajowe wystarczy do materiałów NATO?
Nie. Potrzebny jest odrębny dokument upoważniający do dostępu do informacji niejawnych międzynarodowych, wydawany przez Krajową Władzę Bezpieczeństwa (art. 11 ust. 2).
Czy do NATO RESTRICTED potrzebne jest poświadczenie?
Odpowiednikiem krajowym jest klauzula „zastrzeżone”, przy której wystarcza pisemne upoważnienie kierownika jednostki oraz szkolenie (art. 21 ust. 4).
