Ankieta bezpieczeństwa osobowego w Wojsku i MON
← Powrót do przewodnika głównego: Ankieta bezpieczeństwa osobowego
Nie istnieje odrębna „ankieta wojskowa”
To pierwsza rzecz, którą warto ustalić. Formularz jest jeden dla całego kraju, jego wzór wraz z instrukcją wypełnienia stanowi załącznik do ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (art. 24 ust. 10).
Ten sam 26-stronicowy dokument, podzielony na siedem części, wypełnia pracownik ministerstwa, kandydat do Policji i żołnierz. Różni się nie formularz, lecz organ prowadzący postępowanie.
Kto prowadzi postępowanie w sferze wojskowej
Właściwość SKW określa art. 10 ust. 2. Służba Kontrwywiadu Wojskowego realizuje zadania wobec:
- Ministerstwa Obrony Narodowej oraz jednostek organizacyjnych podległych MON lub przez niego nadzorowanych,
- ataszatów obrony w placówkach zagranicznych,
- żołnierzy w służbie czynnej wyznaczonych na stanowiska służbowe w innych jednostkach organizacyjnych niż wymienione wyżej.
Trzeci punkt jest najczęściej pomijany: żołnierz oddelegowany poza struktury resortu obrony nadal podlega SKW. Decyduje status osoby, nie miejsce pełnienia służby.
Pozostałe podmioty należą do właściwości ABW (art. 10 ust. 3).
Który tryb i kto go prowadzi
| Klauzula | Postępowanie | Organ w sferze wojskowej |
|---|---|---|
| zastrzeżone | nie prowadzi się | nie dotyczy (pisemne upoważnienie kierownika jednostki) |
| poufne | zwykłe | pełnomocnik ochrony w jednostce |
| tajne | poszerzone | SKW |
| ściśle tajne | poszerzone | SKW |
Zwykłe postępowanie prowadzi pełnomocnik ochrony na pisemne polecenie kierownika jednostki (art. 23 ust. 1), przy czym sprawdzenia w ewidencjach niedostępnych powszechnie wykonuje SKW na jego pisemny wniosek (art. 25 ust. 2).
Struktura formularza
Dokument liczy 26 stron podzielonych na siedem części: od danych osobowych i danych członków rodziny, przez historię życia zawodowego i osobistego, dane dotyczące bezpieczeństwa, stan zdrowia i sytuację majątkowo-finansową, po osoby polecające.
W sferze wojskowej warto zwrócić uwagę na część dotyczącą historii zawodowej: przebieg służby, przydziały i oddelegowania muszą zgadzać się z dokumentacją przebiegu służby wojskowej. Gdy liczba pozycji przekracza liczbę pól, dołącza się dodatkowe arkusze według tego samego schematu.
Wypełniona ankieta wymaga szczególnej ochrony
Art. 24 ust. 10 mówi, że wypełniona ankieta stanowi tajemnicę prawnie chronioną i podlega ochronie przewidzianej dla informacji niejawnych o klauzuli „poufne” przy postępowaniu poszerzonym albo „zastrzeżone” przy zwykłym. Nie jest to automatyczne nadanie ankiecie klauzuli tajności, ale wymaga organizacji obiegu i zabezpieczeń odpowiadających temu poziomowi ochrony.
W jednostce wojskowej oznacza to obieg przez osoby i komórki uprawnione do takiej ochrony, a nie przez zwykły sekretariat czy pocztę służbową o charakterze jawnym.
Co jest badane
Sześć przesłanek z art. 24 ust. 2, wspólnych dla wszystkich postępowań, oraz, przy postępowaniu poszerzonym, trzy dodatkowe z ust. 3: poziom życia wyraźnie przewyższający dochody, choroba psychiczna lub inne zakłócenia czynności psychicznych ograniczające sprawność umysłową oraz uzależnienie od alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych.
W postępowaniu poszerzonym SKW może dodatkowo, jeżeli jest to konieczne w wyniku uzyskanych informacji, przeprowadzić rozmowę z przełożonymi i innymi osobami, wywiad w miejscu zamieszkania oraz sprawdzić stan i obroty na rachunku bankowym i zadłużenie (art. 26 ust. 1).
Przy klauzuli „ściśle tajne” postępowanie może objąć także rozmowę z trzema osobami wskazanymi przez osobę sprawdzaną (art. 26 ust. 5), stąd Część VII formularza, dotycząca osób polecających.
Terminy i gwarancje
Zgoda. Postępowanie wymaga pisemnej zgody osoby, której dotyczy (art. 24 ust. 8).
Trzy miesiące na zakończenie czynności od złożenia wypełnionej ankiety (art. 24 ust. 6); po przekroczeniu terminu organ informuje na wniosek o przewidywanym terminie zakończenia i przyczynach zwłoki (ust. 7).
Wysłuchanie przy wątpliwościach, z prawem stawienia się z własnym pełnomocnikiem i protokołem z przebiegu (art. 25 ust. 6).
Dane osób trzecich wskazanych w ankiecie mogą być zbierane bez ich wiedzy i zgody, w zakresie niezbędnym do ustalenia rękojmi (art. 24 ust. 9).
Materiały NATO
Dostęp do informacji niejawnych międzynarodowych wymaga odrębnego dokumentu wydawanego przez Krajową Władzę Bezpieczeństwa. Funkcję tę pełni Szef ABW, a wobec podmiotów podległych MON wykonuje ją za pośrednictwem Szefa SKW (art. 11 ust. 3). Szef SKW nie jest zatem odrębną KWB dla wojska.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Czy w wojsku obowiązuje inny wzór ankiety?
Nie. Wzór jest jeden i stanowi załącznik do ustawy o ochronie informacji niejawnych.
Kto prowadzi postępowanie wobec pracownika cywilnego MON?
SKW. Art. 10 ust. 2 pkt 1 obejmuje Ministerstwo Obrony Narodowej oraz jednostki mu podległe lub przez niego nadzorowane.
Kto prowadzi postępowanie wobec żołnierza oddelegowanego poza wojsko?
Również SKW (art. 10 ust. 2 pkt 3).
Czy ankietę można przesłać e-mailem?
Nie. Po wypełnieniu stanowi materiał niejawny i podlega właściwemu obiegowi (art. 24 ust. 10).
Skąd biorą się „osoby polecające” w formularzu?
Z art. 26 ust. 5, przy klauzuli „ściśle tajne” postępowanie może objąć rozmowę z trzema osobami wskazanymi przez osobę sprawdzaną.
