Ankieta bezpieczeństwa osobowego: Kompletny przewodnik
Czym jest i skąd ją wziąć
Ankieta bezpieczeństwa osobowego to urzędowy formularz wypełniany i podpisywany przez osobę poddawaną postępowaniu sprawdzającemu. Jego wzór wraz z instrukcją wypełnienia stanowi załącznik do ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (art. 24 ust. 10).
Nie istnieją odrębne wersje „dla wojska”, „dla Policji” czy „dla firm”, formularz jest jeden dla całego kraju. Różni się organ prowadzący postępowanie, nie dokument.
Materiały pomocnicze publikuje BIP ABW, a dla sfery wojskowej, SKW.
Kiedy jest wymagana
| Klauzula | Postępowanie | Ankieta |
|---|---|---|
| zastrzeżone | nie prowadzi się | nie |
| poufne | zwykłe | tak |
| tajne | poszerzone | tak |
| ściśle tajne | poszerzone | tak |
Przy klauzuli „zastrzeżone” wystarczy pisemne upoważnienie kierownika jednostki oraz szkolenie (art. 21 ust. 4). W kontrolnym postępowaniu sprawdzającym osoba sprawdzana nie wypełnia nowej ankiety (art. 33 ust. 1).
Siedem części formularza
Załącznik liczy 26 stron:
| Część | Zakres |
|---|---|
| I | Dane osobowe |
| II | Dane osobowe członków rodziny |
| III | Dane dotyczące historii życia zawodowego i osobistego |
| IV | Dane dotyczące bezpieczeństwa |
| V | Dane dotyczące stanu zdrowia |
| VI | Dane dotyczące sytuacji majątkowo-finansowej |
| VII | Osoby polecające |
Część II obejmuje współmałżonka, matkę, ojca, rodzeństwo i dzieci, dwie ostatnie kategorie od 15. roku życia. Gdy liczba pozycji przekracza liczbę pól, dołącza się dodatkowe arkusze według tego samego schematu.
Część VII wiąże się z art. 26 ust. 5: przy klauzuli „ściśle tajne” postępowanie może objąć rozmowę z trzema osobami wskazanymi przez osobę sprawdzaną.
Wypełniona ankieta jest niejawna
Art. 24 ust. 10: po wypełnieniu podlega ochronie jak informacja niejawna o klauzuli „poufne” przy postępowaniu poszerzonym albo „zastrzeżone” przy zwykłym. Obowiązuje więc właściwy obieg, przez pełnomocnika ochrony i kancelarię tajną, nie przez sekretariat czy pocztę elektroniczną.
Co jest badane
W każdym postępowaniu (art. 24 ust. 2), wątpliwości dotyczące: działalności szpiegowskiej, terrorystycznej lub sabotażowej wymierzonej przeciwko RP; zagrożenia ze strony obcych służb w postaci prób werbunku lub kontaktu; przestrzegania porządku konstytucyjnego; ukrywania lub podawania nieprawdy w ankiecie; podatności na szantaż lub presję; kwalifikowanego niewłaściwego postępowania z informacjami niejawnymi.
Dodatkowo w postępowaniu poszerzonym (art. 24 ust. 3), poziomu życia wyraźnie przewyższającego dochody; choroby psychicznej lub innych zakłóceń czynności psychicznych ograniczających sprawność umysłową i mogących negatywnie wpłynąć na zdolność do pracy; uzależnienia od alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych.
Szerzej: Co sprawdza służba w ankiecie bezpieczeństwa.
Terminy i gwarancje
- Pisemna zgoda osoby sprawdzanej jest warunkiem wszczęcia postępowania (art. 24 ust. 8).
- 3 miesiące na zakończenie czynności, licząc od złożenia wypełnionej ankiety albo wniosku wraz z ankietą (art. 24 ust. 6). Po tym terminie organ informuje na wniosek o przewidywanym zakończeniu i przyczynach zwłoki (ust. 7).
- Wysłuchanie przy wątpliwościach, z prawem stawienia się z własnym pełnomocnikiem i protokołem z przebiegu (art. 25 ust. 6).
- Dane osób trzecich wskazanych w ankiecie mogą być zbierane bez ich wiedzy i zgody, w zakresie niezbędnym do ustalenia rękojmi (art. 24 ust. 9).
- Reguła rozstrzygania: w razie niedających się usunąć wątpliwości interes ochrony informacji niejawnych ma pierwszeństwo (art. 24 ust. 4).
Zasady wypełniania
Kompletność. Luki w chronologii są wyjaśniane w toku postępowania, lepiej je opisać niż pominąć.
Prawdziwość. Zatajenie jest samodzielną przesłanką wątpliwości (art. 24 ust. 2 pkt 4), niezależną od tego, czego dotyczyło, i może dodatkowo uruchomić przesłankę podatności na szantaż (pkt 5).
Spójność. Dane muszą zgadzać się z dowodem osobistym, świadectwami pracy i dyplomami.
Precyzja w części finansowej. Formularz operuje progami, m.in. 20 000 zł dla ruchomości.
Samodzielność. Ankietę podpisuje osoba sprawdzana i to ona odpowiada za jej treść.
Artykuły szczegółowe
- Czym jest ankieta bezpieczeństwa osobowego? Definicja
- Co sprawdza służba w ankiecie bezpieczeństwa
- Ankieta bezpieczeństwa osobowego w wojsku i MON
- Odmowa poświadczenia a zdrowie psychiczne
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Skąd pobrać wzór ankiety?
Stanowi załącznik do ustawy o ochronie informacji niejawnych, najpewniejszym źródłem jest tekst jednolity w ISAP.
Czy istnieje osobna ankieta dla wojska lub Policji?
Nie. Formularz jest jeden dla całego kraju.
Czy wypełnioną ankietę można wysłać e-mailem?
Nie. Po wypełnieniu jest materiałem niejawnym (art. 24 ust. 10).
Czy w kontrolnym postępowaniu wypełnia się ankietę ponownie?
Nie (art. 33 ust. 1).
Ile trwa postępowanie?
Do 3 miesięcy od złożenia wypełnionej ankiety (art. 24 ust. 6).
